FIFA vỡ mộng ở Trung Quốc: Gọi giá 300 triệu, bán tháo 60 triệu USD

Tháng 5-2026, chỉ vài ngày trước giờ khai mạc World Cup 2026, FIFA phải chấp nhận một cái kết mà báo chí phương Tây gọi là “trận thua nhớ đời”. Tổ chức này bán bản quyền truyền hình cho Trung Quốc với giá khoảng 60 triệu USD – thấp hơn năm lần so với mức 300 triệu USD mà họ từng hét trước đó.

Điểm hẹn là China Media Group (CMG), đơn vị truyền thông nhà nước. Gói thỏa thuận bao gồm luôn World Cup 2030, World Cup nữ 2027 và 2031. Nhưng ngay cả khi gộp lại, khoản tiền FIFA thu về cho riêng World Cup 2026 vẫn thấp hơn hai kỳ World Cup trước. Đó là một cú thụt lùi khó tin với kỳ World Cup lớn nhất lịch sử – 48 đội, 104 trận đấu.

Vòng 15 năm trước, World Cup 2010 ở Nam Phi chỉ được mua với 25-35 triệu USD. Rồi giá tăng đều: 50-60 triệu USD vào năm 2014, rồi bùng nổ ở 80 triệu USD vào năm 2018 khi Trung Quốc sống trong “giấc mơ bóng đá” với những ông lớn như Vanda, Hinse, Mengniu đổ tiền tài trợ FIFA. Đỉnh điểm là 2022, khi Douyin, Migu và các nền tảng streaming cạnh tranh quyết liệt, đẩy giá trị thị trường vượt mốc 100 triệu USD.

Chính chuỗi tăng trưởng ấy khiến FIFA tin rằng World Cup 2026 sẽ còn đắt đỏ hơn nữa. Nhưng họ đã tính sai ba nước cờ.

Thứ nhất, cấu trúc truyền hình Trung Quốc không giống châu Âu. Ở châu Âu, các đài truyền hình cạnh tranh nhau, đẩy giá bản quyền lên cao. Còn ở Trung Quốc, CCTV gần như là nhà mua duy nhất đủ sức phát sóng toàn quốc. Không có đấu giá, không có cạnh tranh, FIFA không có đòn bẩy.

Thứ hai, cơn sốt bóng đá Trung Quốc đã nguội lạnh sau đại dịch. Giải Chinese Super League khủng hoảng tài chính, nhiều câu lạc bộ phá sản, đội tuyển quốc gia không lọt được vào World Cup 2026. Các doanh nghiệp siết chi tiêu quảng cáo. Không có đội tuyển, không có người hâm mộ phổ thông, không có lý do để trả giá cao.

Thứ ba, World Cup 2026 tổ chức tại Mỹ, Canada và Mexico – múi giờ cực kỳ bất lợi cho châu Á. Hầu hết trận đấu diễn ra vào rạng sáng giờ Bắc Kinh, kéo thẳng doanh thu quảng cáo xuống.

Báo Global Times từng công khai chỉ trích mức giá 300 triệu USD của FIFA, kêu gọi Trung Quốc cứng rắn trong đàm phán. Reuters Breakingviews nhận định FIFA đã “đặt cược quá tay” vào các thị trường mới nổi, hành xử như thể giá World Cup “luôn chỉ có tăng”.

Đến đầu tháng 5, khi thời gian cạn dần, thế cờ đảo ngược. Từ người bán quyền lực, FIFA rơi vào cảnh phải chốt hợp đồng bằng mọi giá. Ngày 15-5, họ công bố thỏa thuận với CMG. 60 triệu USD cho World Cup 2026. Con số mà truyền thông Trung Quốc gọi là “đại hạ giá”.

Câu chuyện này cho thấy một thực tế: FIFA không thể cứ mãi trông chờ vào tăng trưởng tự động từ các thị trường mới nổi. Khi Trung Quốc không có đội tuyển, khi khán giả phải thức rạng sáng xem đấu, và khi chỉ còn một nhà mua duy nhất – thì dù là World Cup, sức ép giảm giá là điều khó tránh khỏi.

—