Bê bối mới của trọng tài bóng đá Italy: Thêm một ‘Calciopoli’? – Báo VnExpress Thể thao

Bê bối mới của trọng tài bóng đá Italy: Thêm một ‘Calciopoli’?

Thứ ba, 28/4/2026, 00:00 (GMT+7)

Bê bối mới của trọng tài bóng đá Italy: Thêm một ‘Calciopoli’?

Bóng đá Italy tiếp tục một phen rúng động, sau vụ việc Trưởng ban Phân công Trọng tài cho hai hạng đấu cao nhất Serie A và Serie B buộc phải từ nhiệm khi bị đưa vào danh sách điều tra, do nghi ngờ có hành vi gian lận trong thể thao.

Các công tố viên tại Milan đã gửi trát yêu cầu Gianluca Rocchi trình diện để thẩm vấn vào ngày 30/4. Cuộc điều tra tập trung vào những cáo buộc vi phạm quy trình VAR và việc chỉ định các trọng tài theo hướng có lợi cho Inter Milan. Ngay sau khi thông tin được công bố, Rocchi tuyên bố tự đình chỉ chức vụ với hiệu lực ngay lập tức.

Theo hồ sơ điều tra, có 5 trận đấu trong hai mùa giải gần nhất đang nằm trong tầm ngắm: Inter – Verona (ngày 6/1/2024), Udinese – Parma (1/3/2025), Salernitana – Modena (8/3/2025), Bologna – Inter (20/4/2025) và Inter – Milan (23/4/2025). Đáng chú ý, không có cá nhân nào thuộc các CLB liên quan nằm trong diện bị điều tra.

Gianluca Rocchi, Trưởng ban Phân công Trọng tài cho hai hạng đấu cao nhất Serie A và Serie B. Ảnh: AFP

Rocchi được xem là nhân vật tên tuổi trong ngôi đền huyền thoại của bóng đá Italy. Những gì ông đạt được trong sự nghiệp lý giải cho vị thế đó. LĐBĐ Italy (FIGC) từng mô tả đây là “một trong những trọng tài xuất chúng nhất của bóng đá nước nhà những năm gần đây”.

Vị “vua áo đen” người Florence từng là trọng tài bàn ở trận chung kết Champions League 2013. Ông cũng là người cầm còi chính trong trận Siêu cup châu Âu 2017 và trận chung kết Europa League 2019. Khi ông giải nghệ năm 2020, chỉ có Concetto Lo Bello – người được ví như một “Pierluigi Collina trước thời Collina” – là có số trận cầm còi tại Serie A nhiều hơn.

Ông Rocchi từng được vinh danh trong công tác điều hành các trận đấu thời còn cầm còi. Ảnh: AFP

Tuy nhiên, trước mắt Rocchi sẽ là cuộc trình diện để trả lời thẩm vấn với các công tố viên ở Milan. Trên cương vị là người chỉ định trọng tài của Ủy ban Trọng tài Quốc gia Italy (CAN) ở hai giải Serie A và Serie B, ông bị cáo buộc có hành vi gian lận trong thể thao. Thông tin này ban đầu được hãng tin Agenzia Italia công bố đầu tiên, đã tạo nên một cơn địa chấn trong lòng bóng đá xứ mỳ ống.

“Liệu đây có phải là một Calciopoli mới?”, trang bìa nhật báo thể thao Italy Tuttosport đặt câu hỏi như vậy. Vụ bê bối Calciopoli từng làm đảo lộn Serie A đúng 20 năm trước. Một vụ scandal về cách thức quyền lực và tầm ảnh hưởng được thực thi, trong đó có việc can thiệp vào quá trình lựa chọn trọng tài tại giải đấu cao nhất Italy.

Andrea Gervasoni, Giám sát VAR của CAN, cũng có động thái tương tự. Gervasoni cũng nằm trong danh sách điều tra của Văn phòng Công tố Milan. “Chúng tôi thậm chí còn không hiểu tại sao ông ấy bị buộc tội”, luật sư của Gervasoni cho biết.

Ông Rocchi thời còn cầm còi. Ảnh: AFP

Theo phân tích của nhà báo chuyên bóng đá Italy là James Horncastle, toàn bộ vụ việc là một câu chuyện với rất nhiều tầng nấc phức tạp, phản ánh sự phẫn nộ chung về tiêu chuẩn trọng tài và quy trình VAR tại Italy. Nó cho thấy bộ máy trọng tài dường như đang rơi vào cuộc “nội chiến”. Và nó còn là câu chuyện về tương lai.

Thứ đang bị đe dọa không chỉ là uy tín của bóng đá Italy – vốn đã mong manh và đầy rẫy những vết sẹo từ các bê bối trong quá khứ cùng sự đi xuống về thành tích thời gian qua – mà quan trọng hơn, đó là định hướng mà nền bóng đá này sẽ lựa chọn. Nhật báo Italy Gazzetta dello Sport gọi đây là “một cú sốc khác” giáng vào toàn bộ hệ thống bóng đá, chưa đầy một tháng sau khi tuyển Italy mất vé dự World Cup lần thứ ba liên tiếp.

Vụ việc này vốn đã gây ra một cuộc tranh cãi nhỏ vào cuối mùa trước. Đoạn ghi âm cuộc đối thoại và tiếng gõ cửa rõ mồn một đã bị rò rỉ trên báo Italy Il Fatto Quotidiano. Paterna đến nay chưa lên tiếng công khai về vấn đề này.

FIGC ngay lập tức mở cuộc điều tra. Họ phỏng vấn các bên liên quan và đưa ra kết luận riêng. “Không có hành vi nào đáng bị kỷ luật được tìm thấy, đối với bất kỳ thành viên nào của AIA”, ông Chine chia sẻ trên báo Gazzetta.

Là người ít khi tuyên bố công khai, Chine cảm thấy buộc phải lên tiếng, bởi kể từ khi Văn phòng Công tố Milan đưa Rocchi vào diện điều tra, tính thỏa đáng trong cuộc điều tra của chính FIGC đã bị đặt dấu hỏi. Chine khẳng định cuộc điều tra của FIGC có phạm vi hạn chế hơn, chỉ tập trung vào những gì bị cáo buộc đã xảy ra tại Lissone trong trận Udinese – Parma. Trong khi, cuộc điều tra của Văn phòng Công tố Milan có quy mô lớn hơn nhiều.

Công tố viên Liên bang của FIGC là Giuseppe Chine từng khẳng định ông Rocchi không có sai phạm nào. Ảnh: FIGC

Cùng hôm đó, một quyết định khác được cho là đã được đưa ra, khi trọng tài Andrea Colombo vốn đồn đoán là được Inter tín nhiệm, sẽ là người cầm còi trong trận đấu sắp tới của họ trước Bologna. Kết quả, Inter thua 0-1. Nhiều người cho rằng bàn thắng muộn của Riccardo Orsolini đáng lẽ không được công nhận vì một tình huống ném biên sai luật trước đó.

Tuy nhiên, bất kể kết quả các trận đấu ra sao, trong các vụ án gian lận thể thao, chỉ riêng hành vi cố gắng thao túng việc chỉ định trọng tài – nếu được chứng minh – đã đủ cấu thành tội danh. Hiện tại, đội bóng dẫn đầu Serie A mùa này không nằm trong diện điều tra, cũng như không có cá nhân nào liên quan đến CLB sắc xanh đen bị sờ gáy. Vẫn chưa rõ Rocchi bị cáo buộc đã thông đồng với ai.

“Đây là những cáo buộc rất khó hiểu”, luật sư của Antonio D’Avirro của Rocchi, phát biểu. “Bởi lẽ họ ám chỉ có nhiều người liên quan, nhưng danh tính những người này lại không được nêu rõ. Tôi chưa từng thấy vụ án gian lận thể thao nào mà bên còn lại trong thỏa thuận cáo buộc lại bị giấu tên như vậy”.

Về phía Inter, Chủ tịch Beppe Marotta chia sẻ với đài DAZN: “Chúng tôi biết được thông tin này qua báo chí. Chúng tôi thực sự ngạc nhiên. Inter không hề có danh sách trọng tài ‘ưa thích’ hay ‘ghét bỏ’ nào cả. Tuyệt đối không!”. Còn trong một tuyên bố khác trên đài Sky Italia, ông Marotta nhấn mạnh: “Chúng tôi biết mình luôn liêm chính. Tôi không có gì phải lo lắng, chúng tôi không liên quan và sẽ không bao giờ dính líu đến những việc này”.

Ông cũng nhắc lại những quyết định bất lợi cho Inter mùa trước, điển hình là tình huống bị từ chối quả phạt đền trong trận thua Roma 0-1 vào tháng 4 năm ngoái. Nếu quả penalty đó được thổi và được thực hiện thành công, cục diện cuộc đua vô địch có lẽ đã khác, thay vì để mất danh hiệu vào tay Napoli ở vòng đấu cuối.

Sau trận ấy, chính ông Rocchi đã công khai thừa nhận sai lầm khi không thổi phạt đền cho Yann Bisseck và Inter trên chương trình Open VAR của đài DAZN, một show truyền hình mà các quan chức trọng tài phân tích lại các quyết định gây tranh cãi hàng tuần.

Chủ tịch Inter Milan Beppe Marotta khẳng định CLB của ông không hề liên quan đến những cáo buộc gian lận thể thao. Ảnh: Reuters

Cuộc chiến quyền lực của bóng đá Italy

AIA – cơ quan quản lý của CAN – đã hỗn loạn suốt nhiều năm qua. Năm 2022, Chủ tịch Alfredo Trentalange từng phải từ chức sau khi Công tố viên Liên bang Rosario D’Onofrio của AIA bị bắt và tuyên án hơn 5 năm tù, vì liên quan đến đường dây buôn lậu ma túy quốc tế quy mô lớn.

Người kế nhiệm Trentalange là Antonio Zappi, hiện cũng bị cấm hành nghề 13 tháng vì cáo buộc gây áp lực buộc những người chỉ định trọng tài tại Serie C và Serie D phải từ chức để dọn đường cho Daniele Orsato và Stefano Braschi thay thế. Ngày 28/4, Hội đồng Phúc thẩm Thể thao sẽ đưa ra quyết định cuối cùng về việc có giữ nguyên án phạt đối với Zappi hay không.

“Đúng là những sự trùng hợp ngẫu nhiên”, biên tập viên Ivan Zazzaroni của nhật báo thể thao Italy Corriere dello Sport, viết đầy ẩn ý về việc các cơ quan trọng tài Italy đang bị chia rẽ bởi những cuộc đấu đá nội bộ, và rằng “Rocchi vốn không được lòng Zappi và phe cánh của ông ta”.

Điều này trên thực tế có nghĩa rằng AIA đang trống ghế Chủ tịch, còn Serie A và Serie B thì thiếu người chỉ định trọng tài. Trên mạng xã hội X, Bộ trưởng Thể thao và Thanh niên Italy là Andrea Abodi, nhận định: “Khía cạnh nghiêm trọng nhất nổi lên chính là cách thức xử lý khiếu nại ngay trong nội bộ hệ thống bóng đá”.

Điều này cho thấy sự không hài lòng với cách FIGC xử lý đơn khiếu nại nhắm vào Rocchi. Dù Trưởng ban Điều tra Chine đã giải thích lý do FIGC khép lại cuộc điều tra nội bộ về vụ bê bối, nhưng không phải ai cũng chấp nhận.

“Nếu hệ thống công lý thể thao nhắm mắt làm ngơ, điều đó có nghĩa là các ‘kháng thể’ đã ngừng hoạt động và hệ thống này đã quá rệu rã để có thể tự chữa lành”, biên tập viên Guido Vaciago của báo Tuttosport, lập luận. “Việc chỉ định một Đặc phái viên Điều hành chưa chắc là phương thuốc đúng đắn, nhưng nếu mọi nghi vấn được xác nhận, cách FIGC xử lý tình huống này rõ ràng là không thỏa đáng”.

Đặc phái viên được nhắc tới sẽ là người do Ủy ban Olympic Italy (CONI) – cơ quan quản lý thể thao cao nhất nước này – chỉ định trong trường hợp cần can thiệp khẩn cấp. Biện pháp cực đoan này đã bắt đầu được nhen nhóm kể từ khi tuyển Italy thất bại trên chấm luân lưu trước Bosnia & Herzegovina tháng trước. Kịch bản này từng xảy ra vào năm 2018, khi FIGC rơi vào bế tắc và không thể bầu ra Chủ tịch mới sau thảm họa lần đầu không vượt qua vòng loại World Cup.

Chủ tịch Ủy ban Olympic Italy Luciano Buonfiglio vẫn giữ thái độ im lặng, nhưng hoàn toàn có thể can thiệp bổ nhiệm một Đặc phái viên Điều hành. Ảnh: LaPresse

Tuy nhiên, cái ngưỡng để CONI can thiệp là không hề thấp: chỉ áp dụng trong các trường hợp quản lý sai phạm nghiêm trọng, vi phạm quy định thể thao, các cơ quan điều hành mất khả năng hoạt động hoặc không thể tổ chức các giải đấu quốc gia. Quyết định cuối cùng thuộc về Chủ tịch CONI là Luciano Buonfiglio. Cho đến nay ông vẫn giữ thái độ im lặng, dù Bộ trưởng Abodi được cho là ủng hộ hành động can thiệp.

Tất cả những diễn biến này đều tác động trực tiếp đến cuộc chiến quyền lực đang định hình tương lai bóng đá Italy. Cuộc bầu cử tân Chủ tịch FIGC dự kiến diễn ra vào ngày 22/6 tới.

Các ứng cử viên tiềm năng như Massimo Malago (người điều hành Olympic mùa đông Milano-Cortina 2026) và Giancarlo Abete (Chủ tịch đương nhiệm của giải bóng đá không chuyên Italy) đang ráo riết vận động sự ủng hộ. Cả hai đã gặp gỡ các bên liên quan trước khi tìm kiếm sự bảo trợ từ Bộ trưởng Abodi, khiến ông cảm thấy không hài lòng.

“Điều đó không làm tôi khó chịu, nhưng lẽ ra đó phải là một cử chỉ tôn trọng đúng mực”, Abodi chia sẻ với ANSA. Nếu CONI tìm thấy lý do chính đáng để can thiệp vào lúc này, cuộc bầu cử sẽ không còn cần thiết và những nỗ lực của Malago hay Abete sẽ trở nên vô nghĩa.

Trong khi, Chủ tịch Lega Serie A là Ezio Maria Simonelli, đã lên tiếng kêu gọi sự bình tĩnh của các bên: “Mọi phán xét hay kết luận vội vàng lúc này đều không phù hợp. Chúng ta cần chờ kết quả điều tra để xác định sự thật”.

Vị quan chức 68 tuổi này tin rằng vụ việc của Rocchi không nên làm lung lay niềm tin vào sự trung thực và nỗ lực của cả một hệ thống. “Nếu phát hiện cá nhân nào sai phạm, họ chắc chắn sẽ phải đối mặt với hậu quả. Nhưng trong bất kỳ hoàn cảnh nào, không được phép đổ lỗi hay nghi ngờ uy tín của toàn hệ thống và sự liêm chính của giải đấu”, ông cam kết.

Quan tâm nhất Mới nhất

Nguyễn BìnhKhi mà khán giả vẫn còn đi xếp một kẻ gian lận chất cấm và dùng tay ghi bàn chung mâm với huyền thoại như Pele thì đừng ngạc nhiên tại sao lại nhiều kẻ gian lận đến vậy xuất hiện. Kẻ xấu ko đáng sợ vì chúng chỉ là thiểu số, điều đáng sợ là ở thái độ thờ ơ của đại đa số trước những cái sai cái xấu ấy. Tung hô kẻ gian lận chính là cổ vũ cho sự gian lận lan toả.

alibaDTừ khi em tui qua giải Ý nâng tầm giờ Bóng đá Ý như cái nồi lẩu Thập cẩm

lgdntienNgoại lệ của châu âu, Barca thoải mái mua trọng tài 18 năm, giờ vẫn được Fifa nhắm mắt làm ngơ.

Tiên Du MụcVAR ngay từ đầu đã có những nghi ngại về việc gian lận. Đây có lẽ là lý do tại sao nhiều giải đấu còn ngần ngại với VAR.

hanguyen.hnxCó lẽ sẽ có cuốn truyện “Bố già” trong làng bóng đá Italia

quocnhubuiỞ La Liga thì trọng tài được công khai nói là fan của Real Madrid. Và mỗi lần Madrid thua trận thì họ nhắc lại vụ Negeidra của Barca. Hỏi bằng chứng thì họ im lặng

Theo dõi VnExpress trên

Báo tiếng Việt nhiều người xem nhất

Thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ

Số giấy phép: 548/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 24/08/2021

Tổng biên tập: Phạm Văn Hiếu

Địa chỉ: Tầng 10, Tòa A FPT Tower, số 10 Phạm Văn Bạch, phường Cầu Giấy, Hà Nội

Điện thoại: 024 7300 8899 – máy lẻ 4500

Email: [email protected]

© 1997-2026. Toàn bộ bản quyền thuộc VnExpress